Đất sét làm gốm Bát Tràng có gì đặc biệt?

Đất sét làm gốm bát tràng là một trong những nguyên liệu quyết định của sản phẩm, là thứ không thể thiếu khi làm ra một sản phẩm gốm.  Làng nghề làm gốm Bát Tràng từ lâu đã nổi tiếng là vì là làng nghề gốm sứ lâu đời nhất tại Việt Nam với hơn 500 năm tồn tại. Mỗi khi nhắc đến các sản phẩm gốm thì người ta đều nghĩ ngay đến sản phẩm gốm của Bát Tràng với nhiều mẫu mã đa dạng và chất lượng. Mỗi sản phẩm gốm sứ tại làng nghề này đều được các nghệ nhân chăm chút một cách tỉ mỉ, tinh tế bằng đôi bàn tay khéo léo và tài hoa của mình. 

Không những thế, gốm sứ Bát Tràng còn được làm theo những quy trình đặc biệt và vô cùng độc đáo. Và việc lựa chọn nên loại đất sét làm gốm bát tràng là quan trọng để quyết định nên được chất lượng bên trong sản phẩm. Nếu bạn đang quan tâm đến những sản phẩm gốm sứ Bát Tràng thì hãy cùng Gốm Sứ Mộc chúng tôi tìm hiểu những thông tin ngay sau đây nhé.

đất sản xuất vật liệu xây dựng làm đồ gốm

1. Quy trình cơ bản để làm gốm bát tràng

Để hoàn thành được một tuyệt phẩm gốm sứ thì người nghệ nhân, thợ gốm tại làng nghề Bát Tràng có những quy trình thực hiện nhất định trải qua nhiều bước thực hiện 

Bước thứ nhất: Chọn đất để sử dụng (là khâu quan trọng nhất). 

Bước thứ 2: Xử lý đất làm gốm. 

Bước thứ 3: Tạo hình sản phẩm gốm cho đẹp mắt.

Bước thứ 4: Phơi sấy, sửa hàng mộc. 

Bước thứ 5: Trang trí các hoa văn, họa tiết (là công đoạn mang lại cái hồn cho thành phẩm). 

Bước thứ 6: Chế tạo men. 

Bước thứ 7: Tráng men. 

Bước cuối cùng: Nung

Nhìn quy trình trên có vẻ là khá đơn giản nhưng để làm ra được một sản phẩm của gốm sứ Bát Tràng phải mất tới 10-15 ngày làm sản phẩm. Và những bước chọn đất đầu tiên là điều tiên quyết để có thể quyết định được sản phẩm làm ra độc quyền như thế nào. Khâu lựa chọn nguồn nguyên liệu đầu vào được kiểm tra tỉ mỉ về chất lượng để có được nguồn tốt nhất để tạo ra đồ gốm Bát Tràng.

Mời các bạn tham khảo thêm bài viết: Đất sản xuất vật liệu xây dựng làm đồ gốm là như thế nào?

2. Lựa chọn nguồn đất sét làm gốm bát tràng

Điều quan trọng đầu tiên để hình thành nên các lò gốm là nguồn đất sét làm gốm. Ban đầu sản xuất gốm thường là sản xuất trên cơ sở khai thác nguồn đất tại chỗ. Đến khi nguồn đất sét trắng tại chỗ đã cạn kiệt, người dân Bát Tràng buộc phải đi tìm nguồn đất mới. 

Nếu hết nguồn nguyên liệu sẵn có trong vùng thì người dân sẽ bắt đầu tìm kiếm được những nơi có nguồn nguyên liệu tốt để làm sản phẩm. Từ Bát Tràng ngược sông Hồng lên vùng Sơn Tây, Phúc Yên, rẽ qua sông Đuống, xuôi dòng Kinh Thầy đến Đông Triều, khai thác đất sét trắng ở Hồ Lao, Trúc Thôn. Đất sét Trúc Thôn có độ dẻo cao, khó tan trong nước, hạt mịn, màu trắng xám, độ chịu lửa ở khoảng 1650°C. Tuy là loại đất tốt được người thợ gốm Bát Tràng ưa dùng nhưng sét Trúc Thôn cũng có một số hạn chế như chứa hàm lượng oxit sắt khá cao, độ ngót khi sấy khô lớn và bản thân nó không được trắng.

Việc lựa chọn nguồn đầu vào cực kỳ quan trọng và vẫn được người dân trong vùng tìm kiếm những nguồn mới có độ chất lượng tốt, vừa mang lại tiêu chí chất lượng mà cũng phải vừa phù hợp với giá thành.

đất sét làm gốm sứ trắng
Đất sét làm gốm sứ trắng Bát Tràng

3. Xử lý, pha chế đất

Trong đất nguyên liệu thường có lẫn tạp chất, ngoài ra tuỳ theo yêu cầu của từng loại gốm khác nhau mà có thể có những cách pha chế đất khác nhau để tạo ra sản phẩm phù hợp. Ở Bát Tràng, phương pháp xử lí đất truyền thống là xử lý thông qua ngâm nước trong hệ thống bể chứa, gồm 4 bể ở độ cao khác nhau. Đây chính là điểm đặc trưng mà tại Bát Tràng khác với nhiều nơi sản xuất gốm khác và tạo nên được danh tiếng sản phẩm. 

Bể thứ nhất ở vị trí cao hơn cả là bể đánh dùng để ngâm đất sét thô và nước thời gian ngâm khoảng 3-4 tháng cho đất  để cho đất nát ra. Khi đất đã chín, đánh đất thật đều, thật tơi để các hạt đất thực sự hòa tan trong nước tạo thành một hỗn hợp lỏng. Sau đó tháo hỗn hợp lỏng này xuống bể thứ hai gọi là “bể lắng” hay “bể lọc”. Tại đây đất sét bắt đầu lắng xuống, một số tạp chất nhất là các chất hữu cơ nổi lên, và tiến hành loại bỏ chúng. Sau đó, múc hồ loãng từ bể lắng sang bể thứ ba gọi là “bể phơi”, người Bát Tràng thường phơi đất ở đây khoảng 3 ngày, sau đó chuyển đất sang bể thứ tư là “bể ủ”. Tại bể ủ các tạp chất khác bị khử bằng phương pháp lên men tức là quá trình vi sinh vật hoá khử các chất có hại trong đất.

4. Các phương pháp xử lý, pha chế đất sét làm gốm Bát Tràng

Phương pháp truyền thống

Việc xử lý đất sét làm gốm tại làng gốm Bát Tràng đã được thực hiện theo phương pháp truyền thống từ hàng trăm năm qua. Trước khi được sử dụng, đất sét được thu thập từ các nguồn tự nhiên, sau đó được loại bỏ các hạt cát và các tạp chất khác để tạo ra một chất liệu mềm mịn. Sau đó, đất sét được trải qua quá trình ủ và trải nắng để khô, sau đó tiến hành chế tác bằng tay, thủ công.

Phương pháp hiện đại

Ngoài phương pháp truyền thống, làng gốm Bát Tràng cũng đã áp dụng các phương pháp hiện đại hơn để tạo ra các sản phẩm gốm chất lượng. Công nghệ hiện đại giúp làm tăng hiệu suất sản xuất và cải thiện độ đồng đều của chất liệu, từ đó tạo ra các sản phẩm có chất lượng cao và mẫu mã đa dạng hơn.

xưởng làm gốm
Xưởng làm gốm Bát Tràng

5. Mua đất sét làm gốm chất lượng ở đâu?

Để mua đất sét làm gốm chất lượng để sử dụng trong quá trình chế tạo gốm tại Bát Tràng, có một số tùy chọn:

Nếu bạn ở gần làng gốm Bát Tràng, bạn có thể mua đất sét trực tiếp từ các cơ sở sản xuất gốm trong khu vực. Điều này giúp bạn đảm bảo nguồn gốm chất lượng và có thể tham gia vào trải nghiệm mua sắm trực tiếp.

Nếu bạn không có cơ hội đến Bát Tràng, bạn có thể tìm kiếm các cửa hàng gốm trực tuyến hoặc các cửa hàng vật liệu làm gốm để mua đất sét chất lượng. Lựa chọn này có thể đảm bảo bạn có nguồn nguyên liệu đáng tin cậy để tạo ra các sản phẩm gốm tại nhà.

Tóm lại, đất sét làm gốm Bát Tràng đang được xử lý bằng cả phương pháp truyền thống và hiện đại, tạo ra các sản phẩm gốm độc đáo và chất lượng. Nếu bạn muốn mua đất sét chất lượng, bạn có thể tìm kiếm từ các nguồn tại làng gốm Bát Tràng hoặc qua cửa hàng gốm trực tuyến.

6. Một số câu hỏi thường gặp

6.1 Sản phẩm gốm Bát Tràng giá bao nhiêu?

Gốm Bát Tràng có giá hợp lý và tùy thuộc vào loại sản phẩm mà bạn mua, có những loại chỉ vào trăm nghìn, có những loại sản phẩm lớn, kỳ công có mức giá ở hàng triệu đồng cho 1 sản phẩm.

6.2 Mua đất sét làm gốm BÁT TRÀNG ở đâu tốt?

Hiện nay nếu mua đất sét làm gốm bát tràng bạn có thể đi đến các địa điểm, xưởng làm gốm uy tín. Hoặc có thể đến với các doanh nghiệp chuyên sản xuất gốm để lựa chọn mua tùy thuộc vào như cầu.

6.3 Đất sét dùng để làm gốm ở Bát Tràng được khai thác từ đâu?

Đất sét dùng để làm gốm ở Bát Tràng được khai thác từ các vùng ven sông Hồng, sông Đuống.

Bài viết liên quan
Đặt hàng
087.790.7790