Địa chỉ làm gốm Phù Lãng uy tín và chất lượng (Cập nhật 2023)

Làm gốm Phù lãng chính là một trong những nghề làm gốm truyền thống có từ lâu đời làm nên bản sắc văn hóa và những giá trị cao đẹp cho nghề gốm tại Việt Nam. Làng gốm Phù Lãng cũng giống như những làng nghề khác cũng tạo dựng cho mình một màu sắc riêng trong quá trình tạo ra sản phẩm cung cấp đến thị trường. Nếu bạn đang tò mò về những địa điểm làm gốm tại Phù Lãng và tại đây có gì đặc  biệt thì đừng bỏ lỡ bài viết sau đây của Gốm Sứ Mộc đấy nhé!

thuyết minh về nghề truyền thống làm gốm
làng nghề gốm phù lãng

1/ Làng làm gốm Phù Lãng ở đâu?

Làng gốm Phù Lãng thuộc xã Phù Lãng, thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, cách Hà Nội khoảng 60km và cách sông Lục Đầu khoảng 4 km.Theo lịch sử ghi chép lại thì ông tổ nghề của làng gốm Phù Lãng là Lưu Phong Tú. Đến cuối thời Lý, ông được triều đình cử đi Trung Quốc. Ông học được nghề làm gốm rồi đem truyền lại cho người dân trong vùng. Đầu tiên, nghề gốm được truyền đến dân cư đôi bờ sông Lục Đầu, sau lại dời về vùng Vạn Kiếp (Hải Dương) . Vào khoảng đầu thế kỷ 13 (thời nhà Trần) nghề được truyền đến đất Phù Lãng Trung. Hiện nay tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, nơi đang lưu giữ và trưng bày các sản phẩm gốm Phù Lãng có niên đại khoảng thế kỷ 17 – 19. Đó là sản phẩm gốm màu nâu cùng những sắc thái của nó như men da lươn, vàng nhạt, vàng nâu…

Mời các bạn đọc bài viết: Quy trình làm gốm Lái Thiêu – Những điều cần biết

làm gốm phù lãng
Địa điểm làm gốm phù lãng

2/ Quy trình sản xuất gốm Phù Lãng

Làng gốm Phù Lãng ra đời cách đây hơn 700 năm, nổi danh với những sản phẩm đồ gia dụng như vại, ấm, nồi, lọ, chậu cây, đôn cảnh, … Khoảng hơn 10 năm trở lại đây, do bắt nhịp được với thị hiếu của khách hàng, người làng Phù Lãng đã tìm ra hướng đi mới cho sự phát triển của làng nghề. Đó chính là sự phát triển các sản phẩm gốm mỹ nghệ. Gốm Phù Lãng tập trung vào ba loại hình:

– Gốm dùng trong tín ngưỡng như: lư hương, đài thờ, đỉnh… 

– Gốm gia dụng: lọ, bình, chum, vại, ống điếu… 

– Gốm trang trí: bình, ấm hình thú, chậu cảnh…

3/ Sự tách biệt tạo nên sự độc đáo làm gốm Phù Lãng

Nguyên liệu để làm nên những sản phẩm gốm bát tràng của làng gốm Phù Lãng là đất sét có màu hồng nhạt và đã qua nhiều công đoạn, đất sét được nhào dẻo mịn rồi tạo hình trên bàn xoay bằng tay của người thợ thủ công. Cũng như các làng gốm truyền thống khác ở Bát Tràng (Gia Lâm) hay Thổ Hà (Việt Yên) phương pháp tạo hình sản phẩm (có tiết diện nhỏ) là chuốt. Tất cả các sản phẩm được đặt trên bàn xoay tay, làm việc xung quanh bàn xoay có 3 người, trong đó có một người chuyên ngồi chuốt, một người vần bàn xoay, và một người ở giữa. Đối với sản phẩm có kích thước nhỏ thì cần có 2 người tạo hình sản phẩm: một người chuốt và một người vần bàn.

Sản phẩm sau khi đã tạo hình xong sẽ được cho se dần, đến khi sờ tay không còn dính thì lúc đó người thợ tiến hành thúng, đấm, thúc bên trong của sản phẩm cho thành hình đồ vật và để cho ráo. Lúc này nếu thấy trên sản phẩm có vết rạn nứt thì sẽ vá lại bằng đất mịn và nát. Bước cuối cùng để hoàn thiện sản phẩm là ve và nạo. Sau đó, sản phẩm được tráng một lớp men lên. Chất liệu của men tráng gồm có: tro cây rừng, vôi sống, vôi ống nghiền nát và bùn phù sa trắng. Bốn nguyên liệu trên, sau khi được trộn chung với nhau theo một tỷ lệ nhất định, sẽ tạo nên một chất lỏng. Khi sản phẩm đã ẩm, người thợ dùng chổi lông quét men phủ bên ngoài sản phẩm một lớp mỏng thích hợp và đem phơi. Sau khi phết men rồi phơi khô, các sản phẩm sẽ có màu trắng đục.

Sau khi đã được tráng men và phơi khô, gốm được xếp theo các chồng rồi cho vào lò nung. Xếp sản phẩm trong lò gốm phải tuân thủ theo nguyên tắc tận dụng tối đa diện tích của lòng lò. Muốn thế người thợ phải xếp chậu nhỏ trong chậu to, hàng bé ở trong hàng lớn… Tương tự như vậy, sản phẩm được xếp tận đáy lò. Cách xếp hàng không có nghĩa là tất cả những khoảng trống trong lò đều có sản phẩm. Thời gian đốt lò kéo dài 12 giờ.

sản phẩm gốm phù lãng
sản phẩm gốm phù lãng

4/ Một số sản phẩm tại làng gốm

Các sản phẩm gốm của làng Phù Lãng đã đóng góp một phần không nhỏ cho việc tăng trưởng kinh tế của địa phương mà còn góp phần tạo ra giá trị văn hoá độc đáo của vùng đất Kinh Bắc. Khác với nhiều làng gốm khác, sản phẩm gốm Phù Lãng được phủ một lớp men có hoa văn màu da lươn nhìn vừa tinh tế lại bền đẹp. Hơn hết, nét đặc trưng nổi bật của gốm Phù Lãng là áp dụng kỹ thuật đắp nổi theo kiểu chạm đôi, màu men tự nhiên, bền và lạ; dáng của gốm đơn giản nhưng ẩn chứa vẻ đẹp hoang sơ của đất với lửa cháy và sự khéo léo của điêu khắc tạo hình. 

Với lòng yêu nghề, sự khéo léo, trên nền chất liệu cũ, họ đã vẽ nên một diện mạo hoàn toàn mới cho sản phẩm truyền thống bằng việc thay đổi mẫu mã và thêm vào màu sắc, hoa văn trang trí trên sản phẩm. Có rất nhiều sản phẩm thoả mãn các yêu cầu khác nhau của người tiêu dùng như: đèn, bình hoa, tượng, phù điêu, . .. Đặc biệt, những chiếc bình trang trí có sự kết hợp của gốm và gỗ đang khá thịnh hành. Một sản phẩm bạn không thể bỏ qua khi đến với làng gốm Phù Lãng, đó chính là bức tranh gốm. Với sự khéo léo, tài hoa và tỉ mẩn của người làm gốm đã tạo ra được bức tranh hết sức sinh động. Việc tạo nên một bức tranh gốm cần phải qua các bước như trộn đất, tạo hình, cắt tranh, dán tranh, vẽ, khắc tranh. .. Đặc biệt với tranh gốm còn phải nung ở lò sao cho bức tranh đất “chín” đều, không bị cong, vênh để tránh ẩm, mốc hay cháy đen.

5/ Một số câu hỏi thường gặp

5.1 Nét sắc thái của gốm Phù Lãng là gì?

Gốm Phù Lãng có nét sắc thái riêng biệt, đó là những sản phẩm gốm men nâu, nâu đen, vàng nhạt, vàng thẫm, vàng nâu… mà người ta gọi chung là men da lươn.

5.2 Loại đất sản xuất gốm Phù Lãng là đất gì?

Đất lấy về phải là loại đất có độ dẻo, sau đó được phơi để đất bạc màu, trộn lẫn các lần đất, đập thành những viên nhỏ bằng ngón chân cái rồi mới cho “ngậm nước”

5.3 Phù Lãng có nổi tiếng với nghề làm gốm không?

Trong những nghề truyền thống của Phù Lãng, nghề làm gốm đã trở thành một nét văn hoá đặc trưng của vùng đất này.

Bài viết liên quan
Đặt hàng
087.790.7790