Những điều cần biết về làng nghề gốm Gia Thuỷ

Làng nghề gốm Gia Thuỷ thuộc địa phận huyện Nho Quan, làng gốm Gia Thủy là một trong những làng nghề truyền thống vẫn còn tồn tại nơi vùng đất Ninh Bình. Có tuổi đời hơn 50 năm, làng là nơi kế thừa những tinh hoa của nghệ thuật tạo hình, mang đến những tác phẩm gốm đậm đà giá trị văn hóa đặc sắc dân tộc. Nếu bạn đang muốn tìm hiểu và khám phá những làng nghề gốm truyền thống tại Việt Nam. Thì hôm hay hãy cùng với Gốm Sứ Mộc tìm hiểu về làng nghề gốm Gia Thủy nhé!

1/ Làng nghề gốm Gia Thủy ở đâu?

Chẳng bóng bẩy, nhiều họa văn họa tiết như gốm Bát Tràng, gốm Phù Lãng, gốm Gia Thủy lại sở hữu vẻ mộc mạc, chân phương và mang đậm hơi thở của hồn đất, hồn người. Những chiếc bình gốm Gia Thủy là sự kết hợp hài hòa giữa đất và lửa cùng đôi bàn tay tài hoa, khéo léo và tâm hồn nghệ sĩ của bao thế hệ dân làng. Năm 2007, làng gốm Gia Thủy vinh dự được công nhận là một trong những làng nghề truyền thống tại Ninh Bình. Từ dạo ấy, làng đã luôn đứng vững và ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn dẫu trải qua bao năm tháng thăng trầm, biến động. Và tất nhiên, làng luôn là một trong những điểm tham quan tại Ninh Bình được nhiều người yêu mến.

2/ Sự phát triển làng nghề

Theo những người nghệ nhân của làng, vốn trước kia làng gốm Gia Thủy có tiền thân là gốm Long Thịnh và đã xuất hiện từ năm 60 của thế kỷ trước. Vào năm 1959, một số thợ gốm sống quanh vùng Thanh Hóa đã di cư về đây, từ đó mở ra một số lò gốm chuyên sản xuất những vật dụng phục vụ đời sống sinh hoạt, chẳng hạn như nồi, niêu, chum, vò, vại đựng nước.

Sở dĩ vùng đất này được lựa chọn làm nơi phát triển nghề gốm truyền thống là bởi vì đất sét ở đây có màu nâu vàng đặc trưng, duy chỉ có vùng đất này mới sở hữu loại đất đặc biệt này mà thôi. Loại đất này có độ kết dính cao, mịn cùng khả năng chịu nhiệt tốt. Bởi thế nên cũng vì lý do ấy mà làng gốm Gia Thủy mới chính thức ra đời và tồn tại mãi cho đến tận ngày nay.

Mời các bạn đọc thêm bài viết về làm gốm Nha Trang tại đây: Những địa danh làm gốm Nha Trang nổi tiếng lâu đời

làng nghề gốm gia thủy
làng nghề gốm gia thủy

3/ Quy trình làm gốm Gia Thủy

Để có thể làm ra từng sản phẩm gốm Gia Thủy, người nghệ nhân nơi đây đều phải thực hiện một loạt những công đoạn với trọn vẹn sự cẩn thận, tỉ mẩn hơn cả, có khi kéo dài gần một tháng trời mới hoàn thành. 

Các loại đất nguyên liệu được lựa chọn sau khi mua về sẽ mang đi phơi khô, sau đó mang đi đập nhỏ, cho vào bể ngâm. Sau đó, người thợ sẽ dùng máy quầy đều rồi múc lọc sạn qua những chiếc sàng chuyên dụng. 

Kế đó, họ sẽ gạn bớt phần nước phía trên, chỉ lấy duy nhất phần đất đông đặc mà thôi. Phần đất này sẽ được mang đi phơi khô cho đến khi đạt độ dẻo vừa tầm là sẽ được mang đi làm gốm. Tuy nhiên, việc phơi đất nghe có vẻ đơn giản nhưng đòi hỏi người thợ cũng phải thật khéo léo, cẩn thận. Bởi nếu để đất quá khô hoặc quá ướt thì khi bắt tay vào nặn sẽ rất khó tạo hình. Chính bởi thế nên trong suốt quá trình phơi, người dân ở đây phải thường xuyên quan sát độ khô ướt của đất.

Đất sau khi được phơi khô sẽ mang đi vào xưởng sản xuất để làm nhuyễn thêm, cốt để tạo độ keo và mịn hơn khi nặn. Qua những đôi bàn tay điêu luyện của người thợ lành nghề, những khối đất vô tri sẽ thật sự có được bước chuyển mình ấn tượng, trở thành những hình, những khối có đường nét hoàn hảo, hàm chứa trọn vẹn cả hồn cốt của người thợ nơi làng gốm Gia Thủy.

4/ Quá trình hoàn thành sản phẩm gốm Gia Thủy

Tùy theo những loại sản phẩm khác nhau mà các người làm gốm ở làng sẽ nặn đất theo từng mẫu nhất định. Thông thường, nếu muốn tạo hình thành vò, chum, vại, họ sẽ nặn đất thành những thớ dài và tròn, việc này sẽ giúp cho việc đặt lên bàn xoay ghép lại trở nên dễ dàng hơn cả. Có những loại chum vại do người thợ làng gốm Gia Thủy làm ra có dung tích ấn tượng lên đến 200 lít. Để có thể hoàn thành những sản phẩm có kích cỡ lớn như vậy, thông thường họ sẽ phải làm thành 2 nửa trên, dưới rồi mang đi ghép lại với nhau. 

Toàn bộ quá trình tạo hình và ghép đều được người thợ thực hiện một cách tỉ mẩn, chậm rãi, cốt để đảm bảo đạt được chất lượng tốt nhất có thể. Đặc biệt hơn, theo những người nghệ nhân trong làng kể lại, gốm Gia Thủy hiện nay là loại duy nhất không tráng men mà để mộc, sau đó mang đi nung đủ 3 ngày 3 đêm. Lúc này, sản phẩm sẽ hóa thành sành và cứng như thép, dùng để dựng nước, đựng rượu thì phù hợp hơn cả.

Sau khi công đoạn tạo hình hoàn tất, sản phẩm sẽ được mang đi để khô tự nhiên. Lúc này, những sản phẩm gốm thô sẽ chuyển sang màu trắng bạc. Khi ấy, những người thợ lành nghề của làng gốm Gia Thủy sẽ mang gốm đi nung trong những chiếc lò chưa bao giờ tắt ánh lửa.

Không chỉ có thể, việc tiếp củi vào lò nung nghe có vẻ đơn giản nhưng hóa ra cũng thật lắm công phu. Đây là một bước quan trọng quyết định được sự thành hình của một sản phẩm gốm. Nếu muốn có được một sản phẩm đẹp và chất lượng thì công đoạn nung gốm chính là công đoạn quan trọng nhất. 

làng gốm gia thủy ninh bình
Các sản phẩm gốm giản dị tại làng gốm Gia Thủy Ninh Bình

5/ Một số câu hỏi thường gốm

5.1 Làng nghề gốm Gia Thủy ở đâu?

Định vị chính xác tọa độ của làng gốm Gia Thủy tại địa chỉ: xã Gia Thủy, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình

5.2 Đặc trưng sản phẩm gốm Gia Thủy?

Từ xưa đến nay, gốm Gia Thủy đều được nung hoàn toàn bằng củi. Trong suốt quá trình nung, người thợ phải liên tục túc trực canh chừng từ khi đưa sản phẩm vào lò cho đến khi lấy ra. Điều đó cũng làm nên những nét riêng biệt nhất cho sản phẩm gốm sứ tại làng nghề gốm Gia Thủy.

Tại sao làng nghề gốm Gia Thủy được đánh giá cao trong lịch sử sản xuất gốm truyền thống của Việt Nam?

Làng nghề gốm Gia Thủy được đánh giá cao trong lịch sử sản xuất gốm truyền thống của Việt Nam bởi kỹ thuật sản xuất gốm truyền thống tinh xảo, kết hợp với tinh thần sáng tạo và nghệ thuật độc đáo của người làng đã tạo ra những sản phẩm gốm đẹp và độc đáo.

Bài viết liên quan
Đặt hàng
087.790.7790