Ông tổ đầu tiên của nghề gốm Chu Đậu là ai?

Ông tổ nghề gốm Chu Đậu là ai đã phát triển nên thương hiệu của làng gốm Chu Đậu thuộc tỉnh Hải Dương. Một trong những làng nghề làm gốm có thời gian hình thành lâu đời tại Việt Nam. Không phải ai cũng có thể biết đến được nguồn gốc hình thành của những làng nghề cổ xưa như thế nào. Nếu bạn là người muốn khám phá về gốm, về những sản phẩm gốm Chu Đậu. Và muốn tìm hiểu về lịch sử hình thành gốm Chu Đậu như thế nào thì hãy cùng với Gốm Sứ Mộc tìm hiểu ngay bài viết sau đây nhé.

1/ Tìm về lịch sử gốm Chu Đậu

Nổi danh từ thế kỷ 15 khi đưa Gốm Chu đậu rạng danh khắp nơi trên Thế giới, bà Bùi Thị Hý, bà tổ nghề Gốm Chu Đậu, nữ doanh nhân tài hoa đầu tiên của Việt Nam, đã tạo ra những di sản vô cùng to lớn để thế hệ doanh nhân Việt ngày nay tiếp tục phát triển dòng gốm cổ với hàng trăm năm lịch sử, “mang bản sắc Việt tỏa sáng khắp năm châu”.

Trong xã hội phong kiến của Thế kỷ 15 khi tư tưởng “trọng nam khinh nữ” ăn sâu vào tiềm thức và cuộc sống của người dân Việt Nam, khi những người phụ nữ thời đại đó chỉ biết “an phận thủ thường” thì bà Bùi Thị Hý đã có những suy nghĩ và hành động mà thời bấy giờ rất hiếm người nào dám nghĩ tới. 

Ngay từ thuở nhỏ, doanh nhân Bùi Thị Hý đã là người ham học, ham hiểu biết. Bà không chỉ thông kinh sử, giỏi thơ phú, giỏi vẽ mà còn là người thích võ và trượng nghĩa. Chuyện xưa kể lại trong một lần thi vẽ có ra đề quy định, khi ba tiếng trống dứt, ai vẽ xong trước và đẹp nhất ba con chim thì sẽ được thưởng một con trâu. Kỳ thi này, bà đã giành giải nhất. Nhiều thông tin cũng truyền lại, bà cũng như nữ tiến sĩ Bùi Thị Duệ từng giả trai đi thi khoa bảng. Tuy nhiên, khi thi đến tam trường thì bà bị phát hiện thân phận, nhờ là cháu danh tướng Bùi Quốc Hưng nên không bị phạt nặng nhưng phải về quê.

Mời các bạn đọc thêm bài viết: Nghề làm gốm đem lại những lợi ích như thế nào với xã hội?

ông tổ nghề gốm chu đậu
ông tổ nghề gốm chu đậu

2/ Sự phát triển hình thành làng nghề

Được biết bà tổ Bùi Thị Hý là người đầu tiên đặt tay mình làm nên những sản phẩm gốm Chu Đậu và được phát triển cho đến bây giờ. Sau khi lấy chồng là ông Đặng Sĩ – một đại gia ở làng Chu Đậu, bà theo chồng về quê ở trang Chu, cùng chồng dựng lò làm nghề chế tác đồ sứ bán cho các thương nhân trong và ngoài nước.

Gốm Chu Đậu dưới bàn tay tài hoa của bà Bùi Thị Hý có những nét đặc trưng riêng của Chu Đậu và cũng là những nét đặc sắc của người Việt thể hiện ở màu men và họa tiết mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam. Mỗi sản phẩm đều chứa đựng thông điệp nhiều ý nghĩa, mong muốn của người nghệ nhân cho cuộc sống hạnh phúc và thành đạt. 

Gốm Chu Đậu đương thời đạt được tinh hoa kỹ thuật cao nhất của Gốm Việt Nam thời bấy giờ, vì vậy đây không phải dòng gốm được sử dụng phổ thông, mà là được sản xuất với chức năng “ngự dụng”, tức là dành cho vua dùng và để xuất khẩu sang các thị trường lớn. 

Khâm phục tài năng và ý chí của một người phụ nữ đã ở độ ngoài 40 khi chứng kiến bà một tay gây dựng sản phẩm Gốm tinh hoa hiếm có, một doanh nhân khác ở làng Chu Đậu là Ông Đặng Phúc đã đem lòng quý mến và kết hôn cùng bà. Từ đó bà và ông Đặng Phúc tiếp tục phát triển Gốm Chu đậu lớn mạnh hơn. 

Trong tài liệu gia phả của dòng họ Bùi có viết về bà như sau: “Tam phiên vi chủ thương đoàn cấp quốc ngoại hoán giao, đặc phẩm”, nghĩa là ba lần bà đi đến các nước để bán những sản phẩm đặc sắc do tay bà làm ra. Nhiều thông tin cho biết thêm, bà Hý biết tiếng Trung, Nhật và phương Tây, còn kết bạn với cháu gái nhà hàng hải nổi tiếng thế kỷ XV của Trung Quốc là Trịnh Hòa.

gốm chu đậu
Những mẫu gốm chu đậu đẹp mắt

3/ Làng gốm truyền thống mang giá trị văn hóa

Doanh nhân, nghệ nhân Bùi Thị Hý là người có đầu óc sáng tạo vẽ kỹ thuật, mỹ thuật kỳ tài bậc nhất của gốm Chu Đậu. Bàn tay tài hoa của bà cùng các nghệ nhân đã tạo cho dòng gốm Chu Đậu đạt tới trình độ tuyệt mỹ: Đẹp về dáng, sáng về men, hoa văn trang trí tinh xảo; đạt được bốn tiêu chuẩn mà gốm ở nhiều nơi không đạt được (mỏng như giấy, trong như ngọc, trắng như ngà, kêu như chuông); thể hiện rõ tinh thần từ bi, bác ái của đạo Phật trong tâm hồn và phong cách con người Việt Nam.

Trong một lần làm ra chiếc bình gốm hoa lam, Bà đã phóng bút viết vào sản phẩm “Thái Hòa bát niên, Nam Sách châu, tượng nhân Bùi Thị Hý bút”. Sản phẩm đó lưu lạc đến tận Thổ Nhĩ Kỳ, và cũng chính từ chiếc bình đó, nguồn gốc Gốm Chu đậu sau nhiều cơ duyên đã được tìm ra, bắt đầu thời kỳ phục hưng của dòng gốm danh giá này. 

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, Gốm sứ Chu Đậu xứng đáng là một báu vật của quốc gia và là niềm tự hào của người Việt Nam, nhận thấy ý nghĩa và giá trị đó của dòng Gốm sứ hàng trăm năm lịch sử này.

4/ Ý nghĩa sản phẩm gốm Chu Đậu

Gốm Chu Đậu như một biểu tượng văn hóa Việt, một tặng phẩm quốc gia, luôn được Chính phủ và các tổ chức, doanh nghiệp lựa chọn làm quà tặng trong các dịp ngoại giao quan trọng cũng như những sự kiện đối ngoại lớn của đất nước như tuần lễ cấp cao APEC 2017 tại Đà Nẵng, cuộc họp thượng đỉnh vì hòa bình tại Hà Nội… 

Với nét độc đáo của sản phẩm cùng những nỗ lực mang đến sức sống mới và phát triển dòng Gốm Chu Đậu cao cấp mang đậm bản sắc văn hóa Việt, sản phẩm Gốm Chu Đậu tự hào được Đại tướng Võ Nguyên Giáp tặng 9 chữ vàng“Gốm Chu Đậu – Tinh hoa văn hóa Việt Nam” và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tặng 10 chữ vàng “Gốm Chu Đậu – Bản sắc Việt, tỏa sáng năm Châu”.

Câu hỏi thường gặp

Ai là ông tổ của làng nghề gốm Chu Đậu?

Ông tổ của làng nghề gốm Chu Đậu là ông Nguyễn Nữ Trí Đức.

Ông tổ nghề gốm Chu Đậu có tác động gì đến nghề gốm của làng?

Ông tổ nghề gốm Chu Đậu đã có nhiều đóng góp quan trọng cho nghề gốm của làng, bao gồm việc phát triển kỹ thuật sản xuất và phát triển thị trường.

Ông tổ nghề gốm Chu Đậu được tôn vinh như thế nào trong làng nghề?

Trong làng nghề gốm Chu Đậu, ông tổ được tôn vinh như một vị thánh thần trong nghề gốm, với nhiều đền đài và lễ hội được tổ chức để tưởng nhớ và tôn vinh ông.

Bài viết trên đã lý giải đến cho bạn đọc về người sáng tạo ra nên gốm Chu Đậu chính là bà tổ nghề gốm Chu Đậu. Người mang lại nhiều giá trị đến cho nền văn hóa của Việt Nam. Hãy lưu lại ngay những thông tin vô cùng hữu ích này về những giá trị văn hóa của nghề gốm Việt Nam nhé.

Bài viết liên quan
Đặt hàng
087.790.7790