Quy trình làm gốm gồm những bước như thế nào?

Quy trình làm gốm – tìm phong cách riêng từ  “công thức” chung: Một sản phẩm gốm đẹp làm rung động lòng người luôn là sự kết hợp tinh túy giữa tính sáng tạo nghệ thuật và sự tuân thủ các nguyên tắc kỹ thuật. Khác với các quá trình sản xuất cơ giới hoá, sản xuất gốm yêu cầu tính sáng tạo nghệ thuật rất cao và chính với sự sáng tạo đó những người thợ gốm đã thổi hồn mình vào đất để tạo ra các sản phẩm gốm độc đáo, luôn luôn có sức cuốn hút mãnh liệt và mang nặng yếu tố con người.

Để có thể tạo nên một sản phẩm gốm hoàn chỉnh thì người nghệ nhân làm gốm cần tuân theo một quy trình nhất định từ nhiều khâu khác nhau. Nếu bạn đang quan tâm về sản phẩm gốm và muốn tìm hiểu về quy trình để làm gốm thì hãy theo dõi bài viết sau đây của Gốm Sứ Mộc nhé!

video làm gốm

1. Giới thiệu nghề gốm và quy trình

Có thể nói, cùng với thời gian, các sản phẩm gốm Việt Nam ngày càng  mang đậm tâm hồn Việt bởi sự sáng tạo vô cùng phong phú khi tạo nên sự đa dạng của gốm men màu trên men, gốm hoa lam kết hợp với gốm men da lươn, gốm men màu vẽ nét chìm hoa văn ở Bình Dương; gốm men lửa trung ở Đồng Nai với hoa văn khá chi tiết và màu sắc tươi tắn, rực rỡ. Sản phẩm của mỗi vùng đều có những nét đẹp rất riêng biệt, không có sự rập khuôn, sao mẫu. Không phải ngẫu nhiên mà nhiều nước Châu Âu, Châu Á đặc biệt là Nhật Bản và Đông Nam Á, Tây Á đã nhập khẩu gốm Việt Nam với số lượng lớn ngay từ thế kỷ XIV- XVI.  

Để làm ra đồ gốm, người thợ luôn phải tuân thủ nghiêm ngặt các khâu chọn, xử lý và pha chế đất, tạo dáng, tạo hoa văn, phủ men và cuối cùng là nung sản phẩm. Tuy thế ở mỗi trung tâm gốm sứ, những kinh nghiệm phong phú của quy trình lao động kỹ thuật lại sớm được đúc kết, để rồi trở thành những phong cách truyền thống riêng, tạo nên dáng vẻ không thể trộn lẫn trong tác phẩm của mỗi làng nghề.

Các thông tin tiếp theo sau đây sẽ giới thiệu đến bạn chi tiết những bước, quy trình và xử lý để làm ra 1 sản phẩm gốm hoàn chỉnh.

Mời các bạn tham khảo thêm bài viết: Nguyên liệu đất sét làm gốm là gì? Những điều cần biết

cách làm gốm bát tràng
cách làm gốm bát tràng

2. Bước chọn và xử lý đất

Đất sét dùng để làm gốm phải có độ dẻo cao, hạt mịn, độ co ngót khi khô bé và có khả năng chịu lửa theo yêu cầu của mỗi loại sản phẩm gốm. Đất sét phải được xử lý để loại bỏ các tạp chất chứa trong nó. Trong quá trình xử lý, tùy theo từng loại gốm mà người ta có thể pha thêm cao lanh ở mức độ nhiều ít khác nhau. Có loại đất sét mỡ ít cát, hút nước nhiều, quá dính thì phải pha thêm cát và một số chất không dẻo để chống rạn nứt trong khi phơi hay nung gốm.

3. Tạo dáng sản phẩm gốm

Tạo dáng : Là khâu đặc biệt quan trọng trong quy trình sản xuất. Từ những mảnh đất đã được xử lý, người thợ bắt đầu truyền cho mỗi sản phẩm một hình dáng riêng biệt. Người thợ gốm có thể sử dụng phương pháp vuốt tay, be trạch trên bàn xoay hoặc tạo hình theo khuôn in. Sản phẩm sau khi tạo dáng còn ướt và rất dễ biến dạng do đó phải tiến hành phơi sản phẩm sao cho khô đều, không bị nứt nẻ, không làm thay đổi hình dáng của sản phẩm.

quy trình làm gốm
quy trình làm gốm nhất định để sản xuất gốm

4. Trang trí hoa văn trên gốm

Trang trí hoa văn : Để nâng cao tính nghệ thuật cho tác phẩm gốm, người thợ gốm dùng bút lông vẽ màu lên sản phẩm với đủ loại hoa văn. Đôi khi họ cũng dùng các hình thức trang trí khác như đánh chỉ (định vòng tròn quanh miệng, thân hoặc chân sản phẩm bằng màu hoặc men màu) hay bôi men chảy (một loại men trang trí) lên miệng sản phẩm để khi nung men chảy tỏa xuống tạo nên những đường nét màu sắc tự nhiên hài hòa. Nhiều gia đình lại sử dụng kỹ thuật hấp hoa lên bề mặt gốm tráng men đã nung chín.

5. Tráng Men

Tráng men :  Khi sản phẩm mộc đã hoàn chỉnh, người thợ gốm có thể nung sơ bộ sản phẩm ở nhiệt độ không cao rồi sau đó mới đem tráng men hoặc dùng ngay sản phẩm mộc hoàn chỉnh đó trực tiếp tráng men lên rồi mới nung. Đối với các sản phẩm lớn người ta hay dùng phương pháp dội men hay phun men, còn các sản phẩm bé thì dùng phương pháp nhúng men.

6. Nung gốm

Quá trình nung : Các sản phẩm mộc thường được nung trong các loại lò ếch, lò đàn, lò bầu và gần đây là lò hộp. Nhiên liệu đun là củi, than cám hoặc ga. Tùy theo mỗi loại lò và mỗi dạng gốm cụ thể mà thời gian nung và nhiệt độ nung cũng khác nhau. Gốm đất nung ở nhiệt độ từ 600 – 900 độ C, gốm sành nâu từ 1100 – 1200 độ C, gốm sành xốp từ 1200 – 1250 độ C, gốm sành trắng từ 1250-1280 độ C và đồ sứ từ  1280 – 1350 độ C..

7. Các câu hỏi có liên quan

7.1 Một số sản phẩm gốm gia dụng phổ biến

Các sản phẩm gốm gia dụng hiện nay được nhiều người sử dụng phổ biến như bát, dĩa, tô gốm, chậu gốm, ly gốm…

7.2 Mua sản phẩm gốm ở đâu?

Nếu mua sản phẩm gốm với số lượng lớn thì bạn có thể đến trực tiếp tại các cơ sở sản xuất làm gốm, còn mua đồ gốm để trang trí thì có thể đến tại các cửa hàng trưng bày, đa dạng mẫu mã để bạn có thể lựa chọn.

7.3 Quy trình làm gốm ở Bát Tràng như thế nào?

Quy trình làm gốm ở Bát Tràng bao gồm các bước: chọn đất sét, cạo sạch và trộn đất, nặn và tạo hình sản phẩm, sấy khô, đốt ở nhiệt độ cao.

Bài viết liên quan
Đặt hàng
087.790.7790