Sản phẩm của nghề làm gốm bao gồm những gì?

Sản phẩm của nghề làm gốm bao gồm những gì? Những sản phẩm gốm nào được ưa chuộng và quy trình để sản xuất ra gốm như thế nào là câu hỏi của rất nhiều người muốn được giải đáp. Nghề gốm tại Việt Nam đã xuất hiện từ nghìn năm lịch sử với nhiều làng nghề khác nhau, mang nhiều màu sắc cũng như nhiều mẫu mã gốm đa dạng gửi đến cho người tiêu dùng. Hãy cùng với Gốm Sứ Mộc tìm hiểu ngay về những sản phẩm của nghề gốm có những gì, quy trình sản xuất ra sao qua  bài viết sau đây nhé!

1. Giới thiệu nghề gốm và quy trình

Có thể nói, cùng với thời gian, các sản phẩm gốm Việt Nam ngày càng  mang đậm tâm hồn Việt bởi sự sáng tạo vô cùng phong phú khi tạo nên sự đa dạng của gốm men màu trên men, gốm hoa lam kết hợp với gốm men da lươn, gốm men màu vẽ nét chìm hoa văn ở Bình Dương; gốm men lửa trung ở Đồng Nai với hoa văn khá chi tiết và màu sắc tươi tắn, rực rỡ. Sản phẩm của mỗi vùng đều có những nét đẹp rất riêng biệt, không có sự rập khuôn, sao mẫu. Không phải ngẫu nhiên mà nhiều nước Châu Âu, Châu Á đặc biệt là Nhật Bản và Đông Nam Á, Tây Á đã nhập khẩu gốm Việt Nam với số lượng lớn ngay từ thế kỷ XIV- XVI.  

Để làm ra đồ gốm, người thợ luôn phải tuân thủ nghiêm ngặt các khâu chọn, xử lý và pha chế đất, tạo dáng, tạo hoa văn, phủ men và cuối cùng là nung sản phẩm. Tuy thế ở mỗi trung tâm gốm sứ, những kinh nghiệm phong phú của quy trình lao động kỹ thuật lại sớm được đúc kết, để rồi trở thành những phong cách truyền thống riêng, tạo nên dáng vẻ không thể trộn lẫn trong tác phẩm của mỗi làng nghề.

Các thông tin tiếp theo sau đây sẽ giới thiệu đến bạn chi tiết những bước, quy trình và xử lý để làm ra 1 sản phẩm gốm hoàn chỉnh.

2. Bước chọn và xử lý đất

Đất sét dùng để làm gốm phải có độ dẻo cao, hạt mịn, độ co ngót khi khô bé và có khả năng chịu lửa theo yêu cầu của mỗi loại sản phẩm gốm. Đất sét phải được xử lý để loại bỏ các tạp chất chứa trong nó. Trong quá trình xử lý, tùy theo từng loại gốm mà người ta có thể pha thêm cao lanh ở mức độ nhiều ít khác nhau. Có loại đất sét mỡ ít cát, hút nước nhiều, quá dính thì phải pha thêm cát và một số chất không dẻo để chống rạn nứt trong khi phơi hay nung gốm.

Mời các bạn tham khảo thêm bài viết: Các kiểu ly gốm sứ cao cấp, đẹp nhất 2023

gốm sứ bát tràng tphcm

3. Tạo dáng sản phẩm gốm

Tạo dáng : Là khâu đặc biệt quan trọng trong quy trình sản xuất. Từ những mảnh đất đã được xử lý, người thợ bắt đầu truyền cho mỗi sản phẩm một hình dáng riêng biệt. Người thợ gốm có thể sử dụng phương pháp vuốt tay, be trạch trên bàn xoay hoặc tạo hình theo khuôn in. Sản phẩm sau khi tạo dáng còn ướt và rất dễ biến dạng do đó phải tiến hành phơi sản phẩm sao cho khô đều, không bị nứt nẻ, không làm thay đổi hình dáng của sản phẩm.

4. Trang trí hoa văn trên gốm

Trang trí hoa văn : Để nâng cao tính nghệ thuật cho tác phẩm gốm, người thợ gốm dùng bút lông vẽ màu lên sản phẩm với đủ loại hoa văn. Đôi khi họ cũng dùng các hình thức trang trí khác như đánh chỉ (định vòng tròn quanh miệng, thân hoặc chân sản phẩm bằng màu hoặc men màu) hay bôi men chảy (một loại men trang trí) lên miệng sản phẩm để khi nung men chảy tỏa xuống tạo nên những đường nét màu sắc tự nhiên hài hòa. Nhiều gia đình lại sử dụng kỹ thuật hấp hoa lên bề mặt gốm tráng men đã nung chín.

5. Tráng Men

Tráng men :  Khi sản phẩm mộc đã hoàn chỉnh, người thợ gốm có thể nung sơ bộ sản phẩm ở nhiệt độ không cao rồi sau đó mới đem tráng men hoặc dùng ngay sản phẩm mộc hoàn chỉnh đó trực tiếp tráng men lên rồi mới nung. Đối với các sản phẩm lớn người ta hay dùng phương pháp dội men hay phun men, còn các sản phẩm bé thì dùng phương pháp nhúng men.

6. Nung gốm

Quá trình nung : Các sản phẩm mộc thường được nung trong các loại lò ếch, lò đàn, lò bầu và gần đây là lò hộp. Nhiên liệu đun là củi, than cám hoặc ga. Tùy theo mỗi loại lò và mỗi dạng gốm cụ thể mà thời gian nung và nhiệt độ nung cũng khác nhau. Gốm đất nung ở nhiệt độ từ 600 – 900 độ C, gốm sành nâu từ 1100 – 1200 độ C, gốm sành xốp từ 1200 – 1250 độ C, gốm sành trắng từ 1250-1280 độ C và đồ sứ từ  1280 – 1350 độ C..

7. Có những sản phẩm của nghề làm gốm phổ biến

Gốm là những sản phẩm làm từ đất sét và những hỗn hợp của nó với các phụ gia vô cơ hoặc hữu cơ, được nung qua lửa. Và theo nghĩa rộng, gốm là những sản phẩm được sản xuất bằng cách nung nguyên liệu dạng bột bao gồm các khoáng thiên nhiên và các chất vô cơ tổng hợp kể cả kim loại. Tuỳ theo nguyên liệu và kỹ thuật chế biến nguyên liệu, cách nung (nhiệt độ) khác nhau tạo ra các loại gốm khác nhau, phổ biến là các loại: gốm đất nung, gốm sành nâu, gốm sành xốp, gốm sành trắng, đồ bán sứ, đồ sứ…Như thế, gốm là một tên gọi chung, và sứ là một trong những sản phẩm của gốm. Gốm và sứ đều có thể tráng men, hoặc không (có loại sứ kỹ thuật không cần tráng men); và nếu dựa vào nhiệt độ nung để nhận biết thì đôi khi cũng không đúng, ví dụ, sành (gốm thô), đôi khi được nung ở nhiệt độ cao hơn sứ nó mới kết sành được, hay gốm chịu lửa, nó được nung ở nhiệt độ cao >1350°C, nhưng nó vẫn gọi là gốm.

Đồ gốm được làm từ nguyên liệu ít chọn lọc hơn đồ sứ nên thường có độ xốp cao hơn, khả năng giữ nhiệt kém nên phải tráng men toàn bộ sản phẩm, còn đồ sứ thường lớp men tráng sẽ không kín.

Đồ gốm thường được ứng dụng trong trang trí nhà cửa, những bình hoa, lục bình hay những bức tranh gốm đẹp, gạch…

8. Một số câu hỏi thường gặp

8.1 Mua sản phẩm gốm ở đâu?

Nếu bạn có nhu cầu mua sản phẩm gốm để trưng bày trong nhà cửa thì có thể đến với các cửa hàng gốm sứ. Trong đây trưng bày nhiều mẫu mã đa dạng để du khách lựa chọn với nhiều sản phẩm gốm từ nhiều làng nghề khác nhau.

8.2 Làng nghề sản xuất gốm ở Việt Nam?

Làng nghề gốm Việt Nam đa dạng với nhiều làng nghề nổi tiếng: làng gốm Bát Tràng, làng gốm Thanh Hà, làng gốm Bình Dương, làng gốm Bồ Bát..

8.3 Những sản phẩm nổi bật của nghề làm gốm là gì?

Sản phẩm nổi bật của nghề làm gốm bao gồm các đồ dùng gia đình, nghệ thuật trang trí, tượng điêu khắc, đồ gốm trang trí…

Bài viết liên quan
Đặt hàng
087.790.7790