Nguyên liệu sản xuất gốm, quy trình sản xuất gốm nguyên liệu

Sản xuất gốm nguyên liệu dần xuất hiện nhiều trong cuộc sống chúng ta và góp một phần giá trị không nhỏ . Hơn 25.000 năm trước đây gốm sứ đã có mặt và thay đổi cuộc sống của con người với nhiều ứng dụng. Cũng từ đó rất nhiều tác phẩm nghệ thuật ra đời; rất nhiều vật dụng hữu ích ra đời phục vụ nhu cầu sinh hoạt của nhân loại. Và rồi đến ngày nay nó vẫn luôn lưu giữ được giá trị ứng dụng cao trong mọi lĩnh vực. Vậy quy trình sản xuất gốm nguyên liệu như thế nào và có những loại gốm nào sử dụng phổ biến. Cùng Gốm Sứ Mộc tìm hiểu ngay sau đây nhé!

đất sản xuất vật liệu xây dựng làm đồ gốm

1. Khái niệm về Gốm

Gốm là một vật dụng trong xây dựng công trình xây dựng, vật dụng đa dạng. Ngay từ khi con người phát hiện ra lửa và rời hang hốc đá, cất nhà…

Có 2 cách thức làm là nung và không nung tùy theo mục đích sử dụng. Được làm ra bằng cách trộn đất sét và các nguyên liệu sau đó xử lý nung qua lửa để tạo hình dáng.

Mời các bạn tham khảo thêm bài viết: Đất sản xuất vật liệu xây dựng làm đồ gốm là như thế nào?

sản xuất gốm nguyên liệu
sản xuất gốm nguyên liệu

2. Những cách phân loại gốm

Đồ gốm bằng đất sét nung: Thuật ngữ “đồ gốm bằng đất sét nung” chỉ loại đồ thủ công được phân loại từ thô đến tinh; chúng thường được sử dụng với mục đích thiết thực; được khắc hoặc sơn để trang trí. Người ta có thể hoàn thiện bề mặt bằng nhiều công đoạn khác nhau để tăng khả năng chống thấm hoặc để trang trí. 

Đồ gốm nâu đỏ không tráng men: Đồ gốm nâu đỏ không tráng men (gọi một cách văn vẻ là “đồ đất nung”) được nung ở nhiệt độ xấp xỉ 950 độ C. Chúng có thể làm những bức tượng đất nhỏ; nhưng cũng có khi là những vật có kích thước rất lớn như những chiếc lư, phù điêu và chi tiết trang trí trên kiến trúc. Đôi khi trước lúc nung, ở giai đoạn làm áo, người ta trang trí màu trắng trơn; hoặc nếu trang trí theo từng đoạn, người ta thực hiện trước và sau khi nung (ví dụ những bức tượng bằng đất nung Tanagra của Hy Lạp). 

Đồ gốm đất nung có tráng men: Đồ gốm đất nung có tráng men được phân loại theo đặc điểm về men và trang trí. Men được làm từ thủy tinh và kết dính với gốm trong quá trình nung lần thứ hai. Đồ gốm bằng đất sét nung có tráng men gồm gốm trắng, gốm màu ngà, ngọc bích và tất cả loại Staffordshire. Đồ gốm tráng men màu thiếc bao gồm gốm Delft, Faience và Maiclica. 

Đồ gốm trơn: Đồ gốm trơn được pha thêm kim loại trong men, hoặc là phủ toàn bộ hoặc là theo mẫu (Đồ sứ cũng thường sử dụng cách này) 

Đồ sành cứng: Nằm giữa hai loại đồ gốm đất nung và đồ sứ; đồ sành cứng được làm bằng đất sét và một loại đá có thể nấu chảy được. Nó có tính cứng, rắn và trong như thủy tinh. Loại đồ sành này thường có màu vàng, nâu đậm, xám hoặc xanh (ví dụ như đồ men ngọc của Trung Quốc). 

Đồ sứ: Có ba loại đồ sứ chính: đồ sứ cứng, đồ sứ xốp và đồ sứ làm bằng đất sét và tro xương (bone china). Đồ sứ cứng và xốp đều được nung ở nhiệt độ giữa 1200 độ C và 1450 độ C. “Cứng” tương ứng với đồ sứ nung ở nhiệt độ khoảng 1450oC và “nhẹ xốp” ứng với nhiệt độ nung vào khoảng 1200 độ C.

sản xuất gốm
Quy trình để sản xuất gốm

3. Nguyên Liệu Làm Gốm Sứ Bát Tràng Chủ Đạo

Làng gốm Bát Tràng đã từ lâu nổi tiếng với những tác phẩm gốm sứ tinh xảo. Điều quan trọng đầu tiên trong quá trình sản xuất là nguyên liệu. Đất sét cao lanh và bột thạch anh là hai thành phần chính tạo nên sự độc đáo và chất lượng của gốm sứ Bát Tràng.

Đất Sét Cao Lanh – Nguyên Liệu Làm Gốm Sứ

Đất sét cao lanh đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên sự mềm mịn, dẻo dai cho sản phẩm gốm. Sự kết hợp độc đáo giữa đất sét cao lanh và các thành phần khác trong quá trình nung chảy tạo nên độ bền vững và màu sắc tự nhiên cho gốm sứ Bát Tràng.

Nguyên Liệu Bột Thạch Anh Làm Gốm

Bột thạch anh là một nguyên liệu quan trọng để tạo độ trong suốt và cứng rắn cho sản phẩm gốm. Sự kết hợp tinh tế của bột thạch anh trong công thức chế tạo đảm bảo cho sản phẩm cuối cùng có khả năng chịu nhiệt, độ bền và độ mịn vượt trội.

Công Đoạn Sản Xuất Đồ Gốm Từ Nguyên Liệu Làm Gốm

Quá trình sản xuất đồ gốm tại làng Bát Tràng bao gồm nhiều bước công phu. Từ việc trải bề mặt đất sét cho đến tạo hình chi tiết, tất cả đều phải qua bàn tay khéo léo của những người nghệ nhân tài ba.

Khi hình dáng hoàn thiện, sản phẩm được đưa vào lò nung ở nhiệt độ cao để kết hợp hoá chất và tạo độ bền. Quá trình nung men là bí quyết cuối cùng, giúp gốm sứ trở nên cứng rắn, mịn màng và sẵn sàng để trở thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo của làng gốm Bát Tràng.

4. Công dụng của sản xuất gốm nguyên liệu

Để thuận tiện trong việc sử dụng, các loại gốm được phân thành 4 loại chính: 

  • Kết cấu, bao gồm gạch, ống, sàn và mái ngói 
  • Vật liệu chịu lửa: chẳng hạn như lớp lót lò nung, chất tản nhiệt khí đốt, nồi nấu kim loại bằng thép và thủy tinh 
  • Đồ trắng, bao gồm đồ ăn , đồ nấu nướng, gạch ốp tường và đồ vệ sinh 
  • Kỹ thuật: trong kỹ thuật, gốm được sử dụng để làm Vòi đốt gas, viên nén oxit uranium nhiên liệu hạt nhân, cấy ghép y sinh …

5. Ý nghĩa của nghề gốm Việt Nam

Như chúng ta đã biết nguyên liệu làm gốm chính là một sản phẩm được làm ra từ đất. Từ nguyên liệu thô sơ trải qua quá trình sàng lọc làm sạch đất, sau đó đất sét sẽ được nhào nặn thành hình thù mong muốn. Và công đoạn cuối là nung sản phẩm ở nhiệt độ cao, thường là từ 1.300 đến 1.400 độ C, từ 4 tiếng đến 5 tiếng tùy theo sản phẩm. Gốm sứ được ứng dụng rộng rãi trong cuộc sống ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Từ những sản phẩm gia dụng đến ứng dụng trong các ngành công nghiệp hoặc y tế… Đối với mỗi mục đích sử dụng khác nhau thì dòng gốm sẽ được chế tác theo công thức phù hợp nhất.

xưởng làm gốm
xưởng làm gốm nguyên liệu truyền thống

6. Một số câu hỏi thường gặp

5.1 Quy trình để sản xuất gốm nguyên liệu có khó không?

Quy trình sản xuất gốm không quá khó nhưng cũng không dễ, cần đòi hỏi có một quá trình rèn luyện về kỹ năng để làm ra một sản phẩm gốm tốt.

5.2 Công đoạn nào là quan trọng nhất khi sản xuất gốm nguyên liệu

Khâu chọn đất được xem là khâu quan trọng đầu tiên, vì việc lựa chọn nguồn nguyên liệu đầu vào sẽ ảnh hưởng đến chất lượng đầu ra của sản phẩm như thế nào. Sử dụng loại đất sét tốt sẽ giúp cho sản phẩm bền, màu sắc đẹp…

Đất sản xuất vật liệu xây dựng có thể được sử dụng để làm gốm ở đâu?

Đất sản xuất vật liệu xây dựng có thể được sử dụng để làm gốm tại các làng nghề truyền thống như Bát Tràng, Phù Lãng, Thanh Hà, và Ninh Vân.

Bài viết liên quan
Đặt hàng
087.790.7790