Tiểu luận về làng nghề truyền thống làm gốm Bát Tràng

Tiểu luận về làng nghề truyền thống gốm bát tràng là bài nghiên cứu về những thông tin làng nghề làm gốm Bát Tràng. Bát Tràng là cái tên quen thuộc mỗi khi nhắc đến những sản phẩm, làng nghề gốm truyền thống có lịch sử hình thành lâu đời. Và câu chuyện về sự hình thành làng gốm này được rất nhiều người quan tâm. Bạn đang muốn viết một bài tiểu luận về làm gốm Bát Tràng thì hãy xem ngay bài viết sau đây của Gốm Sứ Mộc nhé!

tiểu luận về làng nghề truyền thống làm gốm bát tràng

1/ Giới thiệu chung tiểu luận về làng nghề truyền thống gốm bát tràng

Làng gốm Bát Tràng nằm cách trung tâm Hà Nội khoảng 13km về phía Đông Bắc. Làng gốm Bát Tràng nằm ở tả ngạn sông Hồng, nay thuộc xã Bát Tràng, Huyện Gia Lâm, Hà Nội, cách trung tâm thành phố hơn 10km về phía Đông Nam. Đây là làng nghề truyền thống nổi tiếng về các sản phẩm bằng gốm sứ. Làng nghề này được hình thành từ thời nhà Lý. Trải qua hơn 500 năm lịch sử với bao biến cố thăng trầm cùng thời gian nhưng cái tên Bát Tràng vẫn tồn tại và ngày càng phát triển cho đến tận bây giờ.Để đến với Làng gốm Bát Tràng, bạn có thể đi bằng xe buýt hoặc taxi từ trung tâm Hà Nội. Nếu đi bằng xe buýt, bạn có thể đi từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm, sau đó đi bằng xe buýt số 34 hoặc 47 đến Bát Tràng.

Làng gốm Bát Tràng được xây dựng vào thế kỷ 14, khi vua Trần Nhân Tông đưa những người thợ làm gốm từ Làng Thanh Hà (tỉnh Hải Dương) đến đây để sản xuất đồ gốm sứ cho triều đình. Từ đó, nghề làm đồ sứ truyền thống đã được phát triển và truyền lại qua các thế hệ.

Mời các bạn tham khảo bài viết: Thuyết minh về nghề truyền thống làm gốm mới nhất 2023

2/ Những giai đoạn hình thành

Quá trình thành lập làng xã Bát Tràng dường như liên quan đến sự tụ cư và chuyển cư được diễn ra trong một thời gian khá dài. Tương truyền đầu tiên là những người thợ thuộc họ Nguyễn Ninh Tràng (Trường) từ trường Vĩnh Ninh (Thanh Hoá), nơi sản xuất loại gạch xây thành nổi tiếng trong lịch sử chuyển cư ra.

Quá trình thành lập làng xã Bát Tràng dường như liên quan đến sự tụ cư và chuyển cư được diễn ra trong một thời gian khá dài. Tương truyền đầu tiên là những người thợ thuộc họ Nguyễn Ninh Tràng (Trường) từ trường Vĩnh Ninh (Thanh Hoá), nơi sản xuất loại gạch xây thành nổi tiếng trong lịch sử chuyển cư ra.Là một làng nghề gốm truyền thống, từ xa xưa đã có một huyền thoại truyền khẩu trong nhiều thế hệ người làng rằng: “Vào thời Trần (thế kỷ XIII-XIV), có ba vị đỗ Thái học sinh (ngang với tiến sĩ thời Lê -Nguyễn) được triều đình cử đi xứ Bắc Quốc là Hứa Vĩnh Kiều -người Bát Tràng, Đào Trí Tiến-người làng Thổ Hà  và Lưu Phương Tú -người làng Phù Lãng. Sau khi hoàn tất công việc ngoại giao trên đường về nước qua vùng Thiều Châu, gặp bão lớn, họ phải dừng lại nghỉ, nơi đó có xưởng gốm Khai Phong. Trong nửa tháng ba ông học lấy nghề làm gốm: từ cách thức xây lò, làm bát đến làm men, chép lại thành sách và mỗi người thuê 4 người thợ khéo ở bên ấy cùng về. Khi về nước, ba người hỏi nhau ai thích môn gì? Hứa Vĩnh Kiều làng Bát Tràng thích làm đồ trắng, người làng Thổ Hà thích màu đỏ, còn người làng Phù Lãng lại thích màu da lươn. Mỗi người  trở về quê hương lập thành lò làm gốm từ đấy”

3/ Những đặc trưng độc đáo của làng gốm Bát Tràng

Làng đã độc đáo vì là làng Việt Nam mà lại không có ruộng. Đơn giản vì làng ở ngoài đê, xa xưa chỉ có bãi sông, nhưng khi bãi sông lở mất thì không còn có đất canh tác nữa. Do đó, dân làng chủ yếu sống bằng nghề gốm sứ, buôn bán cau khô, nước mắm. Để có đất an táng người quá cố, Làng đã phải mượn đất của các làng lân cận. Nghĩa trang của làng hiện nay thuộc địa phận thôn Thuận Tốn xã Đa Tốn huyện Gia Lâm. Làng cũng không đi tảo mộ vào tiết thanh minh như lệ thường mà lại đi tảo mộ vào ngày 6 tháng giêng nhân dịp con cháu về quê đông đủ ăn tết nguyên đán.

Là làng Việt Nam mà lại không không có một cây tre nào dù là để làm làm hàng rào. Đơn giản vì đất chật, người đông, lại sẵn gạch Bát Tràng, nên tường các nhà trong làng đều xây bằng gạch, kể cả tường xây bằng gạch Bát Tràng dựng đứng. Làng còn độc đáo vì trong Làng không có nhà lá. Đơn giản là nghề làm lò, khi lò bầu “lên đậu” tức giai đoạn trót của việc nung lò, lửa dồn lên bầu lò cao nhất, bốc ngùn ngụt , tàn bay tung toé, nếu là nhà lá  thì sẽ có hoả hoạn ngay.

Làng Bát Tràng còn độc đáo vì trong các triều đại phong kiến đã có nhiều người hiển đạt. Tổng cộng Làng đã có 364 người đỗ từ tam trường (tức Tú tài) trở lên, trong đó có 8 Tiến sĩ, một Trạng nguyên. Làng còn có nhiều người được phong tới tước hầu, tước công ….

Làng rất tự hào về vai trò  quan trọng của phụ nữ trong mọi gia đình. Đơn giản vì gái làng rất đảm, nổi tiếng chiều chồng nuôi con. Hầu như mọi chuyện lớn nhỏ đều do tay các bà đảm đang cả. Do đó, người đàn ông Bát Tràng nếu không dành thì giờ lo chuyện học hành thì hoàn toàn rảnh rang để hưởng mọi lạc thú ở đời.

4/ Những đặc trưng của Gốm Bát Tràng

Theo quan niệm của người xưa, nói đến các vật phẩm bằng gốm là nói đến sự kết hợp hài hoà của ngũ hành (Kim -Mộc -Thuỷ -Hoả -Thổ). Kim loại ngâm trong xương và trong men gốm, tạo ra vẻ đẹp và sự huyền bí của màu sắc. Rơm, tre, củi, gỗ tạo ra ngọn lửa và tạo ra “hoả, biến”, tác nhân của sự bền chắc trong xương gốm, màu sáng bóng rực rỡ của áo gốm. Nước hoà với đất để tạo ra dáng gốm và minh hoạ các biểu tượng của tâm hồn. Lửa là cha tạo ra phẩm chất, sắc thái của gốm. Đất là mẹ tạo ra xương thịt của gốm. Tất cả những yếu tố đó đã tạo nên giá trị của sản phẩm gốm. Để cầu mong sự thịnh vượng, người thợ gốm Bát Tràng thời xưa, mỗi khi phát hoả, nhóm lò lại thắp ba nén hương khấn cầu cho ngũ hành hanh thông, nghề nghiệp tiến triển.

Lúc đầu, người thợ Bát Tràng khai thác đất sét trắng ngay tại làng. Chất liệu này đảm bảo tính dẻo, ít bã và ít phải gia cố trước khi tạo hình. Cho đến cuối thời Lê, các gò đất sét trắng của phường Bạch Thổ đã cạn, người thợ Bát Tràng dùng đất lấy ở Rau (Sơn Tây), Cổ Điển (Phúc Yên) và đặc biệt là đất Dâu Canh (Đông Anh). 

Từ cuối thời Lê trở đi, người Bát Tràng sử dụng đất sông Dâu làm nguyên liệu chính.Cho đến cuối thế kỷ trước, một mặt người thợ Bát Tràng vẫn tiếp tục sử dụng đất Dâu Canh sản xuất đồ đạc, mặt khác, họ còn sử dụng đất cao lanh Lạc Tử, đất sét trắng Hổ Lao và Trúc Thôn (Đông Triều ). Đây là nguyên liệu để sản xuất đồ sành trắng.

5/ Một số câu hỏi thường gặp

5.1 Gốm Bát Tràng có những đặc trưng gì?

Gốm Bát Tràng được người nghệ nhân làng nghề tạo ra theo một quy trình nhất định, và việc lựa chọn nguồn nguyên liệu đầu vào giúp cho sản phẩm gốm Bát Tràng luôn chất lượng.

5.2 Một số sản phẩm gốm Bát Tràng chất lượng

Gốm Bát Tràng có nhiều mẫu mã đa dạng mà bạn có thể lựa chọn như chén, tô , dĩa, bình gốm sứ Bát Tràng…

5.3 Tiểu luận về làng nghề gốm Bát Tràng như thế nào?

Tiểu luận về làng nghề gốm Bát Tràng là một bài viết nghiên cứu về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật gốm của làng Bát Tràng.

Bài viết liên quan
Đặt hàng
087.790.7790